Blog
Μπορεί η διαφραγματοκήλη να οδηγήσει σε καρκίνο;
Η διαφραγματοκήλη δεν είναι καρκίνος και δεν μετατρέπεται η ίδια σε καρκίνο. Μπορεί όμως να ευνοεί τη χρόνια γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. Όταν η παλινδρόμηση διαρκεί χρόνια, σε ορισμένους ανθρώπους εμφανίζεται οισοφάγος Barrett, μια αλλαγή του βλεννογόνου που αυξάνει τον κίνδυνο αδενοκαρκινώματος του οισοφάγου. Γι’ αυτό η παλινδρόμηση χρειάζεται έλεγχο και αντιμετώπιση.
Έχεις διαφραγματοκήλη ή επίμονη καούρα;
Τι είναι η διαφραγματοκήλη;
Το διάφραγμα είναι ο μυς που χωρίζει τον θώρακα από την κοιλιά. Ο οισοφάγος περνά από ένα άνοιγμά του για να καταλήξει στο στομάχι. Όταν το άνοιγμα αυτό χαλαρώσει, ένα τμήμα του στομάχου μπορεί να ανέβει προς τον θώρακα. Αυτή είναι η διαφραγματοκήλη.
Πολλές μικρές διαφραγματοκήλες δεν προκαλούν ενοχλήσεις. Όταν όμως επηρεάζουν τον μηχανισμό που κρατά το περιεχόμενο του στομάχου στη θέση του, τα οξέα μπορεί να επιστρέφουν προς τον οισοφάγο.
Πώς συνδέεται η διαφραγματοκήλη με τον καρκίνο του οισοφάγου;
Η σύνδεση είναι έμμεση. Η πιθανή διαδρομή, που δεν ακολουθείται υποχρεωτικά, είναι η εξής:
- Παλινδρόμηση. Η διαφραγματοκήλη διευκολύνει την επιστροφή οξέων στον οισοφάγο, με καούρα και ξινίλες, τα συνηθισμένα συμπτώματα της παλινδρόμησης.
- Φλεγμονή. Η συνεχής έκθεση στα οξέα μπορεί να προκαλέσει οισοφαγίτιδα.
- Οισοφάγος Barrett. Σε ορισμένους ανθρώπους με μακροχρόνια παλινδρόμηση ο βλεννογόνος του κατώτερου οισοφάγου αλλάζει μορφή. Ο οισοφάγος Barrett είναι παράγοντας κινδύνου για το αδενοκαρκίνωμα του οισοφάγου.
Οι περισσότεροι άνθρωποι με διαφραγματοκήλη ή παλινδρόμηση δεν θα αναπτύξουν ποτέ καρκίνο. Η παλινδρόμηση όμως δεν πρέπει να αγνοείται. Σε όσους έχουν χρόνια συμπτώματα και επιπλέον παράγοντες κινδύνου, ο γιατρός μπορεί να προτείνει γαστροσκόπηση, ώστε τυχόν αλλαγές να εντοπιστούν νωρίς.
Τι είναι ο οισοφάγος Barrett;
Στον οισοφάγο Barrett, τα κύτταρα που επενδύουν το κατώτερο τμήμα του οισοφάγου αντικαθίστανται από κύτταρα που μοιάζουν με εκείνα του εντέρου. Θεωρείται αντίδραση του βλεννογόνου στη χρόνια παλινδρόμηση. Ο Barrett συνήθως δεν προκαλεί δικά του συμπτώματα και διαγιγνώσκεται με γαστροσκόπηση και βιοψίες.
Όταν υπάρχει Barrett, ο γαστρεντερολόγος ορίζει πρόγραμμα τακτικής παρακολούθησης, ώστε τυχόν προκαρκινικές αλλοιώσεις να εντοπιστούν και να αντιμετωπιστούν νωρίς.
Ποια συμπτώματα χρειάζονται άμεσο έλεγχο;
Επικοινώνησε με γιατρό χωρίς καθυστέρηση αν εμφανίσεις:
- Δυσκολία στην κατάποση ή αίσθηση ότι η τροφή κολλάει.
- Πόνο στην κατάποση.
- Απώλεια βάρους χωρίς προφανή λόγο.
- Εμετό με αίμα.
- Πόνο στο πάνω μέρος της κοιλιάς.
- Συχνούς εμετούς.
- Καούρα που επιμένει παρά τη φαρμακευτική αγωγή.
Πώς γίνεται ο έλεγχος;
Η βασική εξέταση είναι η γαστροσκόπηση. Με αυτήν ο γιατρός βλέπει τον οισοφάγο και το στομάχι, επιβεβαιώνει τη διαφραγματοκήλη, ελέγχει για οισοφαγίτιδα και, όπου χρειάζεται, παίρνει βιοψίες. Πριν από χειρουργική αντιμετώπιση μπορεί να ζητηθούν και εξετάσεις λειτουργίας του οισοφάγου, όπως μανομετρία ή pH-μετρία.
Πώς αντιμετωπίζεται η παλινδρόμηση;
Ο στόχος είναι να ελεγχθούν τα συμπτώματα και να προστατευθεί ο οισοφάγος από τη συνεχή έκθεση στα οξέα. Η διακοπή του καπνίσματος και η μείωση του βάρους έχουν και επιπλέον όφελος, γιατί το κάπνισμα και η παχυσαρκία είναι από μόνα τους παράγοντες κινδύνου για καρκίνο του οισοφάγου.
- Αλλαγές στην καθημερινότητα: μικρότερα γεύματα, όχι φαγητό λίγο πριν από τον ύπνο, μείωση βάρους όπου χρειάζεται, διακοπή καπνίσματος.
- Φαρμακευτική αγωγή που μειώνει τα οξέα, σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού.
- Χειρουργική αποκατάσταση όταν τα συμπτώματα επιμένουν παρά τη φαρμακευτική αγωγή, όταν υπάρχουν επιπλοκές ή όταν η κήλη είναι παραοισοφαγική και προκαλεί συμπτώματα. Η επέμβαση κλείνει το διευρυμένο άνοιγμα του διαφράγματος και ενισχύει τον μηχανισμό κατά της παλινδρόμησης. Γίνεται με ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές, λαπαροσκοπικά ή με ρομποτική χειρουργική. Περισσότερα για τη μεγάλη διαφραγματοκήλη και την αντιμετώπισή της.
Αν έχει ήδη διαγνωστεί οισοφάγος Barrett, η αντιμετώπιση της παλινδρόμησης δεν αντικαθιστά την ενδοσκοπική παρακολούθηση. Τα δύο γίνονται μαζί.
Συχνές ερωτήσεις
Η διαφραγματοκήλη είναι καρκίνος;
Όχι. Η διαφραγματοκήλη είναι καλοήθης πάθηση: ένα τμήμα του στομάχου ανεβαίνει προς τον θώρακα από το άνοιγμα του διαφράγματος. Δεν μετατρέπεται η ίδια σε καρκίνο. Η σημασία της αφορά την παλινδρόμηση που συχνά τη συνοδεύει.
Επιτρέπεται το γιαούρτι όταν έχω διαφραγματοκήλη;
Το γιαούρτι δεν απαγορεύεται. Δεν υπάρχει τροφή που να πρέπει να αποφεύγουν όλοι. Η γενική οδηγία είναι να περιορίζονται όσες τροφές προκαλούν καούρα στον καθένα και να μη γίνεται φαγητό 3 έως 4 ώρες πριν από την κατάκλιση. Τα πολύ λιπαρά γεύματα ενοχλούν συχνά, γι’ αυτό ένα απλό γιαούρτι χαμηλών λιπαρών είναι συνήθως ασφαλέστερη επιλογή.
Πότε χρειάζεται χειρουργείο για τη διαφραγματοκήλη;
Η χειρουργική αποκατάσταση εξετάζεται όταν τα συμπτώματα παλινδρόμησης επιμένουν παρά τη φαρμακευτική αγωγή, όταν υπάρχουν επιπλοκές που δεν ελέγχονται με φάρμακα, όπως επίμονη οισοφαγίτιδα ή στένωση, ή όταν η κήλη είναι παραοισοφαγική και προκαλεί συμπτώματα. Η απόφαση λαμβάνεται μετά από εξετάσεις και εξατομικευμένη εκτίμηση.
Αν έχω οισοφάγο Barrett, κάθε πότε κάνω γαστροσκόπηση;
Το διάστημα επανελέγχου ορίζεται από τον γαστρεντερολόγο, ανάλογα με την έκταση του Barrett και τα αποτελέσματα των βιοψιών. Το σημαντικό είναι η παρακολούθηση να γίνεται τακτικά και όχι μόνο όταν υπάρχουν συμπτώματα.
Δρ. Κωνσταντίνος Μ. Κωνσταντινίδης
Γενικός Χειρουργός · MD, PhD, FACS, MAMSE, FASMBS
Ο Δρ. Κωνσταντινίδης είναι ο θεμελιωτής της ρομποτικής χειρουργικής στην Ελλάδα, όπου εφάρμοσε πρώτος το σύστημα da Vinci το 2006, και πρωτοπόρος στη λαπαροσκοπική χειρουργική. Το 2011 επιλέχθηκε ως ο πρώτος χειρουργός παγκοσμίως για τη ρομποτική χειρουργική μίας τομής (Single Site).
Για εκτίμηση διαφραγματοκήλης ή επίμονης παλινδρόμησης, η επικοινωνία γίνεται απευθείας με το ιατρείο.
Πηγές
- National Cancer Institute, Esophageal Cancer Causes and Risk Factors. https://www.cancer.gov/types/esophageal/causes-risks-prevention
- NHS, Causes of oesophageal cancer. https://www.nhs.uk/conditions/oesophageal-cancer/causes/
- NHS, Hiatus hernia. https://www.nhs.uk/conditions/hiatus-hernia/
- NIDDK, Barrett’s Esophagus. https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/barretts-esophagus
- Shaheen NJ et al., Diagnosis and Management of Barrett’s Esophagus: An Updated ACG Guideline. Am J Gastroenterol 2022. https://doi.org/10.14309/ajg.0000000000001680
- SAGES, Guidelines for the Surgical Treatment of Hiatal Hernias. https://www.sages.org/publications/guidelines/guidelines-for-the-surgical-treatment-of-hiatal-hernias/
Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ιατρική εκτίμηση. Οι οδηγίες του θεράποντος γιατρού υπερισχύουν, καθώς προσαρμόζονται στα δεδομένα κάθε περιστατικού.
Γιατί να επιλέξω τον Δρ. Κωνσταντινίδη;
Ο Δρ. Κ. Μ. Κωνσταντινίδης και η ομάδα του διαθέτουν τεράστια εμπειρία στον τομέα της
λαπαροσκοπικής και ρομποτικής χειρουργικής.
Ο Δρ. Κωνσταντινίδης είναι ο θεμελιωτής της Ρομποτικής Χειρουργικής στην Ελλάδα και ένας από τους πλέον πρωτοπόρους στο χώρο διεθνώς. Έχει πραγματοποιήσει με το καινοτόμο ρομποτικό σύστημα Da Vinci® τη μεγαλύτερη σειρά επεμβάσεων Γενικής Χειρουργικής στην Ευρώπη.