Blog
Πονάνε τα επινεφρίδια; Συμπτώματα όγκου και πότε χρειάζεται έλεγχος
Τα επινεφρίδια σπάνια πονούν. Οι περισσότεροι όγκοι τους δεν δίνουν πόνο ούτε άλλα συμπτώματα και βρίσκονται τυχαία σε αξονική ή μαγνητική τομογραφία που έγινε για άλλο λόγο. Πόνος στην κοιλιά ή στην πλάτη μπορεί να εμφανιστεί όταν ένας όγκος μεγαλώσει. Συχνότερα, μια πάθηση των επινεφριδίων φαίνεται από τις ορμόνες που παράγει, για παράδειγμα με υψηλή πίεση.
Βρέθηκε εύρημα στα επινεφρίδια σε εξέταση;
Τι είναι τα επινεφρίδια;
Τα επινεφρίδια είναι δύο μικροί αδένες, ένας πάνω από κάθε νεφρό. Παράγουν κορτιζόλη, αλδοστερόνη, αδρεναλίνη και νοραδρεναλίνη. Οι ορμόνες αυτές βοηθούν στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα, του αλατιού και του νερού στον οργανισμό, της αρτηριακής πίεσης και της αντίδρασης στο στρες.
Οι όγκοι των επινεφριδίων μπορεί να είναι καλοήθεις ή κακοήθεις, και άλλοι παράγουν ορμόνες ενώ άλλοι όχι. Περισσότερα για τις παθήσεις των επινεφριδίων και την αντιμετώπισή τους.
Πονάνε τα επινεφρίδια;
Στις περισσότερες περιπτώσεις όχι. Τα περισσότερα ευρήματα στα επινεφρίδια είναι καλοήθη αδενώματα που δεν παράγουν ορμόνες και δεν προκαλούν καμία ενόχληση.
Ένας όγκος που δεν παράγει ορμόνες μπορεί να μη δίνει συμπτώματα στην αρχή. Όταν μεγαλώσει, μπορεί να προκαλέσει:
- πόνο στην κοιλιά ή στην πλάτη,
- αίσθημα πληρότητας στην κοιλιά,
- μια μάζα που ψηλαφάται στην κοιλιά.
Κοιλιακός πόνος περιγράφεται επίσης στη νόσο Addison, όταν τα επινεφρίδια δεν παράγουν αρκετή κορτιζόλη, μαζί με ναυτία, εμετούς, σκούρο δέρμα και ζάλη όταν σηκώνεσαι όρθιος. Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να οφείλονται και σε άλλες παθήσεις, γι’ αυτό η διάγνωση χρειάζεται εξετάσεις.
Ποια συμπτώματα δίνει ένας όγκος που παράγει ορμόνες;
Περίσσεια κορτιζόλης
Αύξηση βάρους στο πρόσωπο, στον λαιμό και στον κορμό με λεπτά χέρια και πόδια, και υψηλό σάκχαρο στο αίμα.
Περίσσεια αλδοστερόνης
Υψηλή αρτηριακή πίεση, μυϊκή αδυναμία ή κράμπες.
Περίσσεια αδρεναλίνης (φαιοχρωμοκύττωμα)
Υψηλή πίεση, πονοκέφαλος, έντονη εφίδρωση χωρίς προφανή λόγο, δυνατός, γρήγορος ή ακανόνιστος χτύπος της καρδιάς, τρέμουλο και έντονη ωχρότητα.
Περίσσεια ορμονών φύλου
Στις γυναίκες, τρίχωση στο πρόσωπο, στην πλάτη ή στα χέρια, διακοπή της περιόδου ή κολπική αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση. Στους άνδρες, ανάπτυξη μαστών.
Πότε να μιλήσεις με γιατρό;
Μίλησε με γιατρό αν εμφανίσεις:
- Πόνο στην κοιλιά ή στην πλάτη που επιμένει, ή μάζα στην κοιλιά.
- Αίσθημα πληρότητας στην κοιλιά χωρίς εξήγηση.
- Υψηλή πίεση μαζί με πονοκέφαλο, έντονη εφίδρωση ή γρήγορο χτύπο της καρδιάς.
- Μυϊκή αδυναμία ή κράμπες μαζί με υψηλή πίεση.
- Αλλαγές στο σώμα, όπως αύξηση βάρους στο πρόσωπο και στον κορμό.
Αν σε μια αξονική ή μαγνητική για άλλο λόγο βρέθηκε εύρημα στα επινεφρίδια, χρειάζεται έλεγχος ακόμη κι αν δεν έχεις κανένα σύμπτωμα.
Πώς γίνεται ο έλεγχος;
Ο έλεγχος έχει δύο σκέλη: την εικόνα του όγκου στην απεικόνιση και τις ορμονικές εξετάσεις.
- Απεικόνιση. Η αξονική τομογραφία δείχνει το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά του όγκου και βοηθά να φανεί αν μοιάζει καλοήθης.
- Έλεγχος κορτιζόλης. Σε κάθε τυχαίο εύρημα συνιστάται η δοκιμασία καταστολής με δεξαμεθαζόνη.
- Έλεγχος αδρεναλίνης. Μετανεφρίνες σε αίμα ή ούρα, όταν η εικόνα του όγκου δεν είναι τυπική για καλοήθες αδένωμα.
- Έλεγχος αλδοστερόνης. Αλδοστερόνη και ρενίνη, όταν υπάρχει υψηλή πίεση ή χαμηλό κάλιο.
Όταν η εικόνα δεν είναι καλοήθης, όταν υπάρχει περίσσεια ορμονών ή όταν εξετάζεται χειρουργείο, η περίπτωση συζητείται από ακτινολόγο, ενδοκρινολόγο και χειρουργό μαζί.
Πότε χρειάζεται χειρουργείο;
Η αφαίρεση του επινεφριδίου (επινεφριδεκτομή) είναι η βασική θεραπεία όταν ένας όγκος στο ένα επινεφρίδιο παράγει ορμόνες σε ποσότητα που επηρεάζει την υγεία. Χειρουργείο εξετάζεται επίσης όταν ο όγκος έχει χαρακτηριστικά που δεν είναι καλοήθη στην απεικόνιση.
Αντίθετα, ένας όγκος που δεν παράγει ορμόνες, δεν δίνει συμπτώματα και έχει σαφώς καλοήθη εικόνα δεν χρειάζεται χειρουργείο. Στους καλοήθεις όγκους που παράγουν ορμόνες, η επέμβαση γίνεται με ελάχιστα επεμβατική τεχνική, λαπαροσκοπικά ή με ρομποτική χειρουργική.
Συχνές ερωτήσεις
Πονάνε τα επινεφρίδια;
Συνήθως όχι. Οι περισσότεροι όγκοι των επινεφριδίων δεν προκαλούν πόνο και βρίσκονται τυχαία σε απεικόνιση που έγινε για άλλο λόγο. Πόνος στην κοιλιά ή στην πλάτη μπορεί να εμφανιστεί όταν ένας όγκος μεγαλώσει. Κοιλιακός πόνος περιγράφεται επίσης στη νόσο Addison, όταν τα επινεφρίδια δεν παράγουν αρκετή κορτιζόλη.
Τι είναι τα επινεφρίδια και τι κάνουν;
Είναι δύο μικροί αδένες, ένας πάνω από κάθε νεφρό. Παράγουν κορτιζόλη, αλδοστερόνη, αδρεναλίνη και νοραδρεναλίνη, ορμόνες που βοηθούν στη ρύθμιση του σακχάρου, του αλατιού και του νερού στον οργανισμό, της αρτηριακής πίεσης και της αντίδρασης στο στρες.
Σχετίζονται τα επινεφρίδια με το άγχος;
Η κορτιζόλη και η αδρεναλίνη που παράγουν τα επινεφρίδια συμμετέχουν στην αντίδραση του οργανισμού στο στρες. Αν όμως εμφανίζονται επεισόδια με υψηλή πίεση, πονοκέφαλο, έντονη εφίδρωση χωρίς λόγο και γρήγορο ή ακανόνιστο χτύπο της καρδιάς, χρειάζεται εκτίμηση από γιατρό, γιατί σπάνια οφείλονται σε όγκο που παράγει αδρεναλίνη.
Ένας όγκος στα επινεφρίδια είναι καρκίνος;
Στις περισσότερες περιπτώσεις όχι. Τα περισσότερα ευρήματα που βρίσκονται τυχαία είναι καλοήθη αδενώματα που δεν παράγουν ορμόνες. Υπάρχουν όμως και κακοήθεις όγκοι. Το αν ένας όγκος χρειάζεται παρακολούθηση ή αφαίρεση κρίνεται από την εικόνα του στην αξονική και από τις ορμονικές εξετάσεις.
Δρ. Κωνσταντίνος Μ. Κωνσταντινίδης
Γενικός Χειρουργός · MD, PhD, FACS, MAMSE, FASMBS
Ο Δρ. Κωνσταντινίδης είναι ο θεμελιωτής της ρομποτικής χειρουργικής στην Ελλάδα, όπου εφάρμοσε πρώτος το σύστημα da Vinci το 2006, και πρωτοπόρος στη λαπαροσκοπική χειρουργική. Το 2011 επιλέχθηκε ως ο πρώτος χειρουργός παγκοσμίως για τη ρομποτική χειρουργική μίας τομής (Single Site).
Για εκτίμηση ευρήματος ή πάθησης των επινεφριδίων, η επικοινωνία γίνεται απευθείας με το ιατρείο.
Πηγές
- MedlinePlus, Adrenal Gland Disorders. https://medlineplus.gov/adrenalglanddisorders.html
- MedlinePlus, Addison disease. https://medlineplus.gov/ency/article/000378.htm
- National Cancer Institute, Adrenocortical Carcinoma Symptoms. https://www.cancer.gov/types/adrenocortical/symptoms
- National Cancer Institute, Pheochromocytoma and Paraganglioma Treatment (PDQ), Patient Version. https://www.cancer.gov/types/pheochromocytoma/patient/pheochromocytoma-treatment-pdq
- Fassnacht M et al., European Society of Endocrinology Clinical Practice Guidelines on the management of adrenal incidentalomas, in collaboration with the European Network for the Study of Adrenal Tumors. Eur J Endocrinol 2023. https://www.ese-hormones.org/publications/directory/ese-clinical-practice-guideline-on-the-management-of-adrenal-incidentalomas-in-collaboration-with-the-european-network-for-the-study-of-adrenal-tumors/
Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ιατρική εκτίμηση. Οι οδηγίες του θεράποντος γιατρού υπερισχύουν, καθώς προσαρμόζονται στα δεδομένα κάθε περιστατικού.
Γιατί να επιλέξω τον Δρ. Κωνσταντινίδη;
Ο Δρ. Κ. Μ. Κωνσταντινίδης και η ομάδα του διαθέτουν τεράστια εμπειρία στον τομέα της
λαπαροσκοπικής και ρομποτικής χειρουργικής.
Ο Δρ. Κωνσταντινίδης είναι ο θεμελιωτής της Ρομποτικής Χειρουργικής στην Ελλάδα και ένας από τους πλέον πρωτοπόρους στο χώρο διεθνώς. Έχει πραγματοποιήσει με το καινοτόμο ρομποτικό σύστημα Da Vinci® τη μεγαλύτερη σειρά επεμβάσεων Γενικής Χειρουργικής στην Ευρώπη.